زانیار عمرانی:درآمدی بر ساختار سیاسی و اجتماعی خودگردانی دموکراتیک در روژاوا

در گفتگوی مفصلی کە با آ.ا مجری ارشد جنبش جامعەی دمکراتیک داشتم، بر این باور بود کە اولین اقدام برای تحقق تشکیل جامعەی اکولوژیک دموکراتیک ایجاد انواع کمون ها در محله‌ها، روستاها، بخش‌ها و شهرهای کوچک و بزرگ، در روژآوا بود.

در گفتگوی مفصلی کە با آ.ا مجری ارشد جنبش جامعەی دمکراتیک داشتم، بر این باور بود کە اولین اقدام برای تحقق تشکیل جامعەی اکولوژیک دموکراتیک ایجاد انواع کمون ها در محله‌ها، روستاها، بخش‌ها و شهرهای کوچک و بزرگ، در روژآوا بود.

NNSROJآنچە کە در کردستان سوریە می گذرد را نمی توان بە جنگ با داعش تقلیل داد، درک اتفاقات روژاوا از خلال بررسی جزئی نهادهای نوبنیادی می گذرد کە تحت لوای جنبش جامعەی دمکراتیک KCK در روژاوا با نام TEV-DEM درحال سازماندهی تمام عرصەها در پهنەی جغرافیای روژاوا هستند. فقدان وجود منابع تحقیقی و مطالعەهای میدانی راه را بر توضیح، تبیین و آسیب شناسی سیستم خودگردانی دموکراتیک کانتون های سەگانە تنگ کردە است.در این گزارش سعی می کنم بە صورت مختصر شمایی کلی از ضرورت و چگونگی کارکرد نهادهای اجتماعی و سیاسی در روژاوا را ترسیم کنم.

جنبش جامعەی دمکراتیک

در روژاوا همەی راه ها بە عبداللە اوجالان ختم می شوند، بە همین دلیل برای درک تجربەی روژآوا بهتر است نیم نگاهی بە نظرات اخیر او داشتە باشیم. عبداللە اوجالان رهبر فکری جنبش جامعەی دمکراتیک KCK، در زندان امرالی، به  بازنگری ایده های گذشته حزب کارگران کردستان پرداخت و ایده های نو خود را تحت عنوان ایده کنفدرالیسم دموکراتیک در سه دفاعنامه اخیر خود به تفصیل نوشت.

 

او با بهرەگیری از نظریات والرشتاین، فوکو و بالاخص مورای بوکچین آنارشیست، شاکلەی دمکراسی بدون دولت را بە عنوان آلترناتیوی در مقابل مدرنیتەی کاپیتالیستی صورت بندی می کند

اوجالان با کشیدن خط بطلان بر سی سال مبارزە برای “ایجاد دولت مستقل کردی”، اینبار خود دولت را هدف می گیرد و هرگونە تلاش برای تحقق پروژەی دولت ملت را “محکوم بە شکست و اضمحلال در فاشیسم” می داند. اوجالان دولت را “شکل سازمان یافتەی طبقات حاکم و ادامەی نظمی می‌داند که در نهایت بیشینۀ سود و صنعت‌گرایی را تحقق می‌بخشد.”

بدین ترتیب KCK کە مبتنی بر سە اصل «ملت دمکراتیک، صنعت اکولوژیک و اقتصاد سوسیالیستی» است، سعی در تحقق جامعەای دارد کە بە گفتەی آنها همە چیز در آن با مشارکت مستقیم بە پیش می رود.

در روژاوا جنبش جامعەی دموکراتیک (TEV-Dem) مسوول اجرای این اصول در بیشتر زمینەها است.

کمون ها

 
در ورودی شهرهای روژاوا، تابلوی بزرگی نصب شدە است کە در کنار تصویر خندان عبداللە اوجالان، سخنی منتسب بە او بە دو زبان کردی و عربی آمدە است کە در آن بر لزوم تشکیل زندگی کمونال تاکید می شود. برای کشف اهمیت و کارکرد کمون ها و نهادهای دیگر در روژاوا، روزها را در جلسات کمون ها، مالا گەل (سرای مردم)، دادگاه، آسایش و ٢٢ وزارت کانتون ها گذراندم.
کمون ها در واقع کوچکترین و فعال ترین واحدهای جامعەی کمونال هستند. کمون ها محل مناقشەی تمام جنبەهای زندگی افرادی است کە در آن برای بحث و یافتن راه حل مسایل روزمرە گرد هم آمدەاند.»دلسوز دلدار»، روزنامەنگار کرد کە از روزهای ابتدایی تشکیل کمون ها در جریان جزئیات مسایل بودە است، از تلاش برای لوکالیزە کردن خود کلمەی کمون بە کردی سخن می گوید؛ “مردم بە کومون ها کۆمین می گویند کە از فعل کۆم کردن (بە معنای جمع شدن) گرفتە شدە است.”

در گفتگوی مفصلی کە با آ.ا مجری ارشد جنبش جامعەی دمکراتیک داشتم، بر این باور بود کە اولین اقدام برای تحقق تشکیل جامعەی اکولوژیک دموکراتیک ایجاد انواع کمون ها در محله‌ها، روستاها، بخش‌ها و شهرهای کوچک و بزرگ، در روژآوا بود.

هر کمون شش کمیتەی مجزا دارد کە هر کدام پیگیر موضوعات مرتبط با خود هستند، برای نمونە مالا ژن (خانه زنان) بە آموزش، بررسی و تحقیق در مورد وضعیت زنان در هر کمون می پردازد.

کمیتەی اجتماعی، کمیتەی جوانان، کمیتەی زنان، کمیتەی صلح، کمیتە دفاع از خود و کمیتەی اقتصادی، شش کمیتەی فعال در کمون ها هستند.

کمون ها بە صورت رییس مشترک (یک مرد و یک زن) ادارە می شوند و سن اعضای کمون باید از شانزدە سال بیشتر باشد.

این کمون ها نشست های هفتگی برگزار میکنند و گزارش های ماهانەی خود را ثبت و بە بحث می گذارند.

گزارش های ماهانە کمون بە زبان عربی نگاشتە میشوند، چرا کە زبان کردی در روژاوا هنوز کارکرد اداری لازم را پیدا نکردە است.

انتخاب اینکە فرد در کدام کمون جا بگیرد، بیشتر بە موقعیت جغرافیای مسکونی کە در آن زندگی میکند، برمیگردد.

انتخاب روسای مشترک و تشکیل کمیتەها از راه انتخابات مستقیم، بین اعضای کمون صورت می پذیرد. تابەحال سە انتخابات در سطح کمون ها برگزار شدە است. زمان برگزاری انتخابات، بستە بە نیاز و شرایط خواهد بود، نە قانونی مدون. اعضای کمون خانەای را در حد دو تا سە هزار لیرەی سوری کرایە میکنند کە بە آن کمونگە میگویند.

چندین کمون در یک منطقەی خاص در مکان دیگری تحت عنوان سرای مردمی {مالا گەل} گرد هم می آیند. تصمیم های بزرگتر در سرای مردمی گرفتە میشوند. سرای مردمی وظیفەی نظارت بر کمون ها را نیز برعهدە دارد،

در شهر قامشلو ٧ سرای مردمی و ٩٧ کمون وجود دارند. هر کمون نزدیک بە ٣٥٠ خانوار را پوشش میدهد. تلاش بر آن است کە کمون های بیشتری ایجاد شوند چرا کە تجزیەی جامعە بە واحدهای کوچکتر کیفیت و بازدهی کار آنها را افزایش میدهد.

آ.ا در مورد جایگاه مردم در کمون ها میگوید: زمانی که شما ده نفر را گردهم می آورید و می خواهید که راه حلی برای مسئله ای ارائه دهند، همەشان تلاش میکنند تا در یافتن پاسخ مناسب سهیم باشند.گمان میکنم خرد جمعی بیشتر اوقات راهگشاست و بحث جمعی مردم را در تبیین سیاست های کلان مشارکت میدهد.

آ.ا در ادامە از چرایی نبود کمیتەی سیاسی در کمون ها سخن میگوید و آن را تلاشی برای عدم ایجاد تنش حزبی در کمون ها میداند، زیرا کە بە نظر او همەی حزب ها میتوانند در کمون ها شرکت کنند.

اما در گفتگوی کوتاهی کە با عمر عمرو رییس دفتر حزب دموکرات کردستان سوریە در شهر دربایسی داشتم، از حذف سیستماتیک و حل شدن اعضای این حزب و حزب های مخالف در ساختار کمونال بە سود اندیشەهای حزب اتحاد دمکراتیک سخن گفت.

البتە در کمون شهید صالح اعضای حزب پیشرو (پێشڤەرۆ) و در کمون شهید سرحد اعضای حرکت راستی {تەڤگەرا راستی} حضور داشتند. در محلەهای مسیحی اما هنوز کمون ها وجود ندارند.

در شهر سریکانی در جلسات کمون شهر شرکت کردم، در جلسەی هفتگی آنها کە از پیر و جوان جمع شدە بودند، شاهد برگزاری انتخابات کمون ها بودم. جلسە با سخنرانی در مورد جلسات قبلی کمون ها آغاز شد و در مورد چند موضوع محلی از مردم نظرخواهی شد. یکی از موارد شیوەی اسکان آوارەهای شهر کوبانی در سریکانی بود کە بعد از دو ساعت گفتگو در چند مورد توافق حاصل شد. تعیین مکان مشخص برای زیست موقت آنها، مشخص نمودن چگونگی تامین خوراک و … از مواردی بودند کە قرار شد حل و فصل شوند.

آ.ا مجری ارشد جنبش جامعەی دمکراتیک دربارەی جایگاه کمون ها بە من گفت: اعتبار امضای کومون از امضای وزارت هم بیشتر است، وزیر نمی تواند هیچ اقدامی بکند اگر کومون آن اقدام را تایید نکند. این مجری ارشد کە خود از کردهای ایران است، اضافە کرد؛ قبلا گفتە می شد از کدام عشیرەای، حالا باید پرسیدە شود بە کدام کومون تعلق داری؟!

آ.ا دربارەی ضرورت وجود کمونها بحث ریشه ای تری را پیش می کشد: ما مخالف سیستمی هستیم کە از راس بە قاعدە برسد. پیگیر سیستمی هستیم کە از قاعدە بە راس برسد. از او می پرسم یعنی در عمل کسی نخواهد توانست از راس بر قاعدە فشار بیاورد و نظرش را تحمیل کند؟ میگوید: رئیس کمون می تواند با ارائەی آموزش صحیح فشار ایجاد کند، اما این بە معنای فشار منفی و تحمیل کردن نیست، این مقدار از اتوریتە جهت ادامەی نقش گریزناپذیر است و بە سلطە نمی رسد. می پرسم چە چیزی است کە نمی گذارد سلطە ایجاد شود؟ می گوید: اخلاق، نە قانون!

در لابلای گفتگو با این مقام ارشد، همەی راه ها بە مفهوم مبهم و غیرقابل تعریفی بە نام اخلاق ارجاع دادە می شد.

در دفاعنامەی پنجم، عبداللە اوجالان رهبر فکری جنبش جامعەی دمکراتیک، اخلاق را شکلی از سیاست می داند کە حالت سنت نهادينه‌ تاريخی به‌خود گرفته است. او میگوید در حالی ‌كه سياست عمدتن نقش خلاق، محافظت‌كننده و تغذيه‌گر روزانه را ايفا مينمايد، اخلاق نيز از طريق نيروی نهادينه و قاعده‌مند سنت، همان خدمت را برای جامعه‌ی موجود انجام ميدهد. ميتوان اخلاق را همچون حافظه‌ سياسی جامعه نيز مورد قضاوت قرار داد. جوامعی كه از نظر اخلاقی دچار فرسودگی شده‌اند و يا از اخلاق محروم باقی مانده‌اند، جوامعی هستند كه حافظه‌ی سياسی و بنابراين نيروی «نهاد و هنجار سنتی» آن‌ها تضعيف گشته و يا از بين رفته است.

آ.ا با آوردن نمونەای بر نفوذناپذیربودن اعمال قدرت بر کمون ها تاکید می کند: فرض کنید من می خواهم وزیر شوم. تمام شرایط صلاحیت این مقام را دارم. اگر کومونی کە بە آن تعلق دارم، مرا تایید نکند، نمی توانم وزیر شوم.

او ارتباط فرد با کمون را بە ارتباط درخت و جنگل تعبیر میکند کە در آن رابطەای دو طرفە برقرار است.

معمولن طرحهای کوچک مانند ایجاد پارک را خود کمون ها بە نتیجە می رسانند، اما طرح های کلان مانند جادەسازی، بە علت وضعیت فعلی روژاوا یا توسط خودگردانی کانتون ها اجرا میشوند و یا با همکاری این دو انجام میگیرد.

برای مثال هم اکنون در روژاوا کمبود برق، معضل اساسی است. هر کمون با جمع آوری پول بە اندازەی وسع هر خانوادە، اقدام بە خرید ژنراتور کردە است. خودگردانی کانتون ها هم بە آن ها در تعمیر کابل های برق کمک کردەاند و بدینگونە این معضل بەصورت چشمگیری حل شدە است.

در سوال و جواب های فراوانی کە با مردم داشتم، با نوعی کج فهمی عمومی نسبت بە کمون ها مواجە بودم.

نظر مغازەداری نسبتن متمول را در این بارە جویا شدم، او میگفت شکر خدا احتیاجی بە کمون ندارم، بذار باشد برای فقرا. از آنجایی کە در وضعیت سخت اقتصادی کنونی جمع آوری و رد و بدل کردن مواد غذایی، از وظیفەهای اصلی آنهاست، تلقی عمومی از کمون ها چیزی در مایە کمیتە امداد یا سهام عدالت است.

دلسوز کە ساکن شهر «تل تمر» در صد کیلومتری جنوب قامشلو است، در مورد روزهای ابتدایی پیادەسازی کمون ها بە یادآوری تاثیر ماندگار ذهنیت اداری سابق و انتقال آن بە کمون ها می پردازد و میگوید:

در تل تمر ١١٠ کمون تشکیل شد. اوایل مردم با کمونها آشنا نبودند. یادم می آید در خود کمون ها رشوە هم می دادند.

آ.ا این موارد را انکار نمیکند و در تایید وجود ذهنیت گذشتە، از لزوم اصلاحات مداوم سخن میگوید: همین چند هفتە قبل، رییس کمون های ٩ کمون را عوض کردیم، چرا کە توانایی های کافی را نداشتند. روسای قبایل تحمل بی اقتداری را ندارند، برای همین در کمون ها برایشان دشوار است در شرایط و موضع مساوی با افراد دیگر قرار بگیرند.

این مجری جنبش جامعەی دمکراتیک “ذهنیت سالها جا خوش کردەی رژیم های سابق” را مانع اصلی در نهادینەسازی کمون ها در روژاوا میداند و کاراکتر انقلاب اجتماعی را ذهنی میداند نە مادی، از این رو است کە او آن را پروسەای صعودی، مستمر و زمانبر میداند.

بحث فرد و جمع بنیاد نظری چیستی کمون ها است. آ.ا بە پیامدهای منفی فردگرایی اشارە میکند: آن شکل از فردگرایی کە سرمایەداری بە ترویج آن مشغول است، ریشەی بسیاری از بیماری های روحی و روانی یک جامعە است کە ما با ایجاد کمون ها تصمیم بە کشتن آن گرفتەایم!

از او می پرسم اگە شخصی بە هر دلیلی نخواهد در کومون ها شرکت کند، تکلیف او چە خواهد بود؟!

پاسخ میدهد: زندگی عادی خود را ادامە خواهد داد. اما کمون ها هم یاری رسان او نخواهند بود، چرا کە بخشی از  کمون نیست. این مجری ارشد با اطمینان اضافە میکند کە موارد این چنینی نادر هستند.

در ادامە بە تصمیم اوجالان بعد از خروج از زندان اشارە میکند و میگوید، رهبر ما می گوید اگر از زندان آزاد شوم، بە روستای خود بر میگردم. باغچەای می سازم و آن را کمونگە{خانەای کە کمون در آن مستقر است} میکنم و نمیگذارم کسی بیرون از آن کمون زندگی کند.

لحن آ.ا جدی تر میشود و ادامە میدهد: ما بە صراحت با مفهوم فردگرایی ضدیت داریم. فردگرایی مانند یک موش موذیی می ماند کە جامعە را می جود. اگر من سیر باشم، لازم است همسایەی من هم سیر باشد. اگە من سیر نباشم، لازم است حال و روز من مدنظر همسایەام باشد.

او کمون های اولیه را برای تایید گفته هایش مثال می آورد آنجایی کە بە تعبیر او انسانها در روستاها چنین می زیستەاند. آ.ا میگوید قصد دارند همان مدل جامعەی ابتدایی را در فرم نوین خود در سطح جامعە عملی و نهادینە سازند. در نمونەی سادەای کە این مجری ارشد مثال می زند بر تقسیم برابر و عادلانە تاکید میشود.

“زمین متعلق بە سیستم خودگردانی دموکراتیک است. ما زمین ها را بە روستایی ها واگذار میکنیم، هرکس مایل باشد نام نویسی میکند. رنج و خدمت از روستایی ها خواهد بود و سیستم خودگردانی ادوات و نیازهای مزرعە را تامین خواهد کرد. در پایان درصد کمی عاید سیستم خودگردانی خواهد شد و بیشتر درآمد از آن رنج کشیدە است.”

بە باور او تشکیل تعاونی ها مانع از آن خواهد شد کە یک نفر بیشتر دسترنج کارگران را بالا بکشد.

در همین ارتباط است کە آ.ا اعتقاد دارد اگرچە بوجود آمدن شهرها دستاوردهای مثبتی داشت، اما باعث شد کە سود و سرمایە در راس قرار بگیرد و با اصل قرار دادن فردگرایی، سلامت روحی و روانی نوع بشر بە هم بریزد.

عبداللە اوجالان در دفاعنامەی پنجم خود کە بە نوعی مانیفست کنفدرالیسم دموکراتیک است، در بخش شيوه‌ حيات كمون دموكراتيك و فردـ شهروند آزاد در ملت دموكرات میگوید:

فرد‌ـ شهروند ملت دموكراتيک، به اندازه‌ای كه آزاد است، ناچار است كمونال نيز باشد. «فرد آزاد» تقلبی و پوشالين فردگرايی كاپيتاليستی كه در برابر جامعه شورانده شده، ماهيتا دچار ژرفايافته‌ترين نوع بردگی است. اما ايماژ يا تصويری كه ايدئولوژی ليبرال ترسيم مينمايد، طوری است كه انگار فرد در جامعه دارای آزاديهای بي پايان است. اما واقعیت چیز دیگری است؛  فردی كه برده‌ی كارهای دستمزددار است و تمايل به بيشينه سود را تحقق بخشيده و به نظامی هژمونيك مبدل مينمايد(آن‌هم به گونه‌ای كه در هيچ يك از ادوار تاريخ تحقق نيافته)، نماينده‌ی توسعه‌يافته‌ترين شكل بردگی است.

در ادامە از نظر اوجالان چنين فردی، در پراكتيك زندگی و آموزش بی‌رحمانه‌ی «دولت‌ـ ملت»‌گرايی ايجاد ميگردد. چون زندگی‌اش به حاكميت پول وابسته گردانده شده، تن به سيستم دستمزدیی داده كه همانند قلاده‌ی بسته‌شده به گردن يك سگ، او را بسته و به هر طرف جهت‌دهی مینمايد.

کمیتەی صلح

در مدت حضورم در کمون ها، کمیتەی صلح را فعال تر و پرجنب و جوش تر از کمیتەهای دیگر یافتم.

علی شعبان مردی میانسال عضو کمون شهید خبات در شهر قامشلو اولین تجربەهای حضور خود در کمون را چنین بیان کرد: پسرم رفت اروپا، یە دلال کارهاشو راست و ریز کرد، بردتش ترکیە، در فرودگاه دستگیر شد. سە ماه در حبس بود. پس از سە ماه بی خبری موضوع را در کمون مطرح کردم. نامەای نوشتم و شکایاتم را علیە فرد دلال در آن مطرح کردم. کمون کمتر از سە روز موضوع را در دستور جلسە قرار داد، از طریق کمون در اسرع وقت بە مقامات مربوطە انتقال دادە شد. مقامات کانتون در ترکیە موضوع را پیگیری کردند، بعد از چند روز فرزندم را صحیح و سالم بە خانە برگرداندند.

از ویژگی های برجستەی کمیتەی صلح، از بین بردن فرآیند دراز مدت اداری برای حل مناقشەهای کوچک است. در کمیتەی صلح بیشتر بە بررسی و حل مشاجرات محلی و خانوادگی، رهن خانە، اجارە و فروش و مشکلات اجتماعی پرداختە میشود.

جمیل حاجو مسوول مجلس منطقە هلیلیە در این ارتباط میگوید: موارد فراوانی وجود داشتەاند کە دو طایفە بر سر زمین مشاجرە داشتەاند کە روال قانونی آن ١٥ سال بە درازا انجامیدە است در حالی کە در مدت کمتر از یک ماه در کمون ها حل و فصل شدە است.

نکتەی جالب توجە در همین ارتباط وجود دادگاه های دولتی رژیم بعث در چند شهر روژاوا است کە بە علت ناکارآمدی آنها در حال تعطیل شدن هستند و بیشتر مردم بە کمون های تازە برپا شدە اعتماد میکنند.

روال کار در کمیتەی صلح هم بر اصل اقناع و گفتگوی مستقیم با طرفین درگیر است. زیرا کە جمیل اعتقاد دارد حقوق خشک است و همیشە نمی تواند عدالت را اجرا کند، باید دست بە دامن اخلاق شد.

البتە تکیە بر عرف و عادت های جمعی نیز خطر محافظەکاری بە نفع سنن را بالا می برد. آ.ا میگوید نرمهای مبرهن اجتماعی کە ضد آزادی نباشند را اساس میگیریم، مانند دزدی، بی اخلاقی و …

در کمیتەی صلح اصل بر آن است کە هر مشکلی کە حل شود پروندە آن نیز برای همیشە مختومە اعلام شود. موارد سنگین همچون قتل یا فروش سلاح های سنگین از دستور کار کمون ها خارج است و بە دادگاه های مردمی ارجاع دادە میشود.

زوزان علی عضو مجلس تفتیش و نظارت دادگاه ها بە من گفت: یکی از شایع ترین مشکلاتی کە پای مردم را بە دادگاه ها می کشاند، موضوع شکنجەی زنان از طرف شوهر یا برادرانشان است کە البتە او آن را پدیدەای میمون می خواند.

زوزان معتقد است کە با وجود نهادهایی همچون سرا و آسایش زنان در کانتون جزیرە، زنان احساس امنیت بیشتری میکنند و ضمانت زور بە آنها قدرت اعتراض دادە است.

او در مورد روند بررسی کیس های اینچنینی میگوید ابتدا در کمیتەی صلح سرای زنان موضوع بررسی میشود، با طرفین صحبت میشود. در این مرحلە تمام تلاش آن خواهد بود کە ماجرا ختم بە خیر شود. اگر شکنجە و بحث امنیت جانی در میان باشد، آسایش زنان مرد خاطی را فرا می خواند. در مرحلەی بعد موضوع بە دادگاه ارجاع دادە میشود. از آنجا کە قانون زنان بە مدت یک سال است تصویب شدە است، بنا بر مواد آن، قانون بە حمایت از زنان میپردازد.

او اضافە میکند کە در همین مدت کوتاه، مردان زیادی در دادگاه ها اظهار ندامت کردەاند و حتی در دادگاه از زنان خود پوزش طلبیدەاند. او میگوید قانون جدید براساس شریعت اسلامی نیست، بە همین دلیل مردان کرد واهمە دارند و از مجازات می ترسند. برای نمونە چند همسری قبلن رایج بود، ولی در حال حاضر مرد خاطی با یک سال زندان و پرداخت صدهزار لیر سوری مواجە میشود.  زوزان با خندە ادامە میدهد کە چندوقت پیش زنی اعتراض کرد، مرد را فراخواندیم، او گفت کە شریعت اسلام بە من اجازەی گرفتن ٤ زن را میدهد. بە او گفتیم، فراموش کن، قانون عوض کردەایم!

او میگوید در همین مدت کوتاه بسیاری از مردان با این قوانین کنار آمدەاند و تمکین می کنند، البتە بودەاند کسانی کە روژاوا را بە خاطر همین مسئلە ترک کردەاند. اما ما مجبوریم ادامە دهیم.

قهرمان عیسی عضو انجمن عمومی قضایی کانتون جزیرە ضمن توصیف کلی سلسلەمراتب قانون قضایی مصوب کانتون گفت: ممکن است تصمیم دادگاه و تصمیم کمون متفاوت باشد، البتە کمون ها بیشتر پیشنهاد و توصیە میکنند نە اینکە تصمیم بگیرند. از آنجایی کە برخی از کیس ها مانند قتل جزایی بە تخصص نیاز دارد، باید در چهارچوب اصول محاکمات مدنی و با دقت و حساسیت خاصی بررسی شوند.

او میگوید اصل بر حل مشکلات در چهارچوب کمون ها است کە در سالهای آتی با تخصصی کردن آنها تمام موارد بە خود کمون ها واگذار میشود.

قهرمان عیسی بە زبان آمار متوسل میشود و اشارە میکند کە سال ٢٠١٤ در ٩ دادگاه کانتون جزیرە ٦٠٦١ کیس بە دادگاه ارجاع دادە شدە است کە ٤٥٠٠ کیس حل شدەاند. اما در همان مدت مشابە کمون ها توانستەاند بیشتر از ٢٠ هزار کیس را حل و فصل کنند.

علاوە بر این، در هر شهر دیوان عدالت وجود دارد، مواردی کە در دادگاه ها حل نشوند با ارائەی مشاورە از جانب این دیوان تکلیف آنها مشخص میشود.

در مجلس شهری، نمایندەهای مجلس تمام سراهای مردمی گرد هم می آیند و در مجلس بزرگتر نمایندە های خود را انتخاب میکنند. سراهای مردمی روسای مشترک شهر را انتخاب میکنند و هر شهر مجلس ٢٢ نفرەای خواهد داشت.

قانون عمومی در مجلس التشریعی در مرکز عامودا بە بحث گذاشتە می شود و در آن مواردی کە مخرب اکولوژیک و علیە آزادی جنسیتی باشند، جرم تلقی میشوند.

در حال حاضر در کانتون جزیرە ٩ دادگاه و ٩ قاضی وجود دارند. در هر دادگاه سە وکیل، سە هیئت و سە هیئت استیناف فعالیت می کنند.

حد نصاب حضور زنان نیز نباید کمتر از ٤٠ درصد باشد، یعنی اگر دیوان عدالت متشکل از ٧ نفر باشد، باید حداقل سە نفر آنها زن باشند. در قوانین قضایی اعدام منسوخ است، و هرکس در دادگاه حق دارد بە زبان خود از خودش دفاع کند، دادگاه وظیفە دارد برای او مترجم و وکیل هم بگیرد.

کانتون

کانتون ها مدلی از حاکمیت سیاسی و اجتماعی هستند کە ضمن تمرکززدایی، بر تواناسازی تصمیم گیری مردمی و گسترش دمکراسی مستقیم تاکید می ورزند.

در کانتون ها مجلس قانونگذاری و شورای مردمی وجود دارد. دوازدە شهر در کانتون جزیرە وجود دارند کە نمایندەی شهرها بە نسبت جمعیت انتخاب میشوند. هر کمون برای انتخاب نمایندەهای خود برای سطوح بالاتر رای گیری می کند و هر شورای شهر تصمیم می گیرد چە کسانی بە شورای مردمی کانتون راه بیابند.

کانتون ها، قانون اساسی، حکومت، پارلمان، شهرداری و دادگاه های مختص بە خود را دارند کە وظیفەی آنها در منشور قرارداد اجتماعی مشخص شدە است. در کانتون جزیرە شورای اجرایی با ٢٢ وزارت مرتبط وجود دارند که در یک شهر متمرکز نشده اند. وزارت داخلی و خارجی، وزارت مالی، وزارت دفاع، بهداشت، محیط زیست و … از آن جملەاند. مجلسی هم برای هماهنگی سە کانتون جزیرە، کوبانی و عفرین وجود دارد.

بیشتر درآمد کانتون ها از نفت، گمرک، محصولات مزارع بزرگ است و پروژەهای عظیم روژاوا توسط آنها اجرا خواهد شد. البتە در حال حاضر بە واسطەی شرایط جنگی، نزدیک بە ٧٠ درصد کل بودجەی کانتون ها صرف موارد نظامی و بقیە صرف خدمات عمومی میشود.

محاصرەی اقتصادی روژاوا و بە رسمیت نشناختن کانتون های سەگانە در سطح منطقەای و بین المللی از چالش های بزرگی هستند کە دست اندرکاران کانتون های روژاوا با آنها روبرو هستند.

تفاوت کانتون های روژاوا با کانتون های سویس و آلمان این است کە برخلاف آن کشورها، کانتون های سەگانە ساختاری فدرال ندارند و بیشتر حکومتی شورایی و انقلابی است.

قرارداد اجتماعی کانتون های روژآوا در ٩ مورد تنظیم شدەاند کە شامل اصول عمومی، اصول اساسی، شورای اجرایی، انتخابات کمیسیون عالی، دیوان عالی قانون اساسی و … هستند. در مقدمەی منشور قرارداد اجتماعی آمدە است:

«ما مردم مناطق خودگردان دموکراتیک؛ کردها، عربها، آشوریها (کلدانیها، آرامیها)، ترکمنها، ارمنیها و چچنیها با خواست آزاد خود، این منشور را اعلام میکنیم که عدالت، آزادی، دموکراسی و حقوق زنان و کودکان را بر طبق اصول تعادل اکولوژیکی، آزادی عقاید و مذاهب، و مساوات و بدون هیچ گونه تبعیض نژادی، مذهبی، اعتقادی، آیینی و جنسیتی تضمین کنیم تا به بنیان سیاسی و اخلاقی لازم برای یک جامعه دموکراتیک برسیم، تا بتوانیم با فهم مشترک و همزیستی درون تفاوتها و گوناگونیها و احترام به حق مردم برای تعیین سرنوشت خود و حق  آنها برای محافظت-از-خود، عمل کنیم.»

اوجالان با طرح نظریەی کنفدراسیون دمکراتیک و صورت بندی آن، بە تفصیل در مورد جامعەی کمونال و ساختار کانتون ها سخن گفتە است. برای نمونە او درمورد خودگردانی اقتصادی با تکیە بر «حفظ خاك، جنگل‌كاری، اكولوژی و كمون» می گوید:

“سلب مجال تنفس از جامعه‌ كرد، بيشتر از آنكه ناشی از فشار و ظلمی باشد كه دولت‌ـ ملت حاكم عليه آن اعمال مي‌كند، ناشی از تصرف‌ ابزار‌هاي اقتصادي جامعه‌ي كرد و تحت كنترل قرارگرفتن حيات اقتصادی‌اش است. يك جامعه پس از اينكه كنترلش را بر ابزار‌های توليدی و بازار خويش از دست داد، ممكن نيست بتواند حيات خويش را آزادانه ادامه دهد. كُردها نه‌تنها به ميزان گسترده‌اي كنترل خويش را بر ابزارها و مناسبات توليدی از دست دادند، بلكه كنترل توليد، مصرف و تجارت نيز از دست‌شان سلب شد… در خودگردانی اقتصادی، جایی برای صنعت، تكنولوژی، توسعه و عمران، مالكيت و سكونت شهری‌ـ روستایی نافی محيط‌زيست و مغاير با جامعه‌ي دموكراتيك وجود ندارد. اقتصاد را نمی‌توان همچون حوزه‌ای به حال خويش رها نمود تا سود و انباشت سرمايه در آن تحقق يابد. خودگردانی اقتصادی، مدلی است كه در آن سود و انباشت سرمايه به سطح كمينه تقليل می‌يابد.

آ.ا در پایان گفتگوی طولانی مان تاکید میکند کە خودگردانی دمکراتیک نظری نیست که بتوان یک روزه عملی کرد، روندی است که با توضیح و آموزش پیش می رود، انقلابی است که تمام عمر ما به درازا خواهد کشید.

قوانین مصوب در کانتون ها از فیلتر کمون ها عبور میکنند. یعنی پایین ترین سطوح در تصمیم گیری های کلان مشارکت میکنند و تصمیم گیری از پایین بە بالا صورت خواهد گرفت، این تلاشی گسترده جهت حذف حاکمیت و نقش دولت است که نیاز به پروسه نهادینه کردن دموکراسی نه تنها در توده مردم بلکه در درون خود جنبشی که پاسدار ایده کمون ها است، دارد. آیا جنبش جامعەی دمکراتیک کە وظیفەی آن هماهنگ کردن و بسیج کردن مردم در مشارکت در کمون ها است، در صورت مواجە با خواست مردمی متضاد با خواستەهای این جنبش چە واکنشی خواهد داشت؟

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: